Dla wielu przedsiębiorców i osób prowadzących działalność gospodarczą koszty składek w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych stanowią duże obciążenie finansowe. Z tego powodu część osób zastanawia się nad możliwością zmiany systemu ubezpieczeń i przejścia do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Pojawia się więc pytanie jak przejść z ZUS na KRUS i czy jest to w ogóle możliwe.
W praktyce przejście z ZUS na KRUS jest możliwe, jednak tylko w określonych sytuacjach i po spełnieniu konkretnych warunków. W tym artykule wyjaśniamy szczegółowo, kto może dokonać takiej zmiany, jakie formalności trzeba spełnić oraz jakie są konsekwencje podatkowe i ubezpieczeniowe.
Spis treści
Jak przejść z ZUS na KRUS – podstawowe warunki
Najważniejszym warunkiem przejścia do KRUS jest posiadanie statusu rolnika lub domownika rolnika. Oznacza to, że osoba zainteresowana zmianą systemu ubezpieczenia musi prowadzić działalność rolniczą lub być związana z gospodarstwem rolnym.
Aby przejście z ZUS na KRUS było możliwe, należy spełnić przede wszystkim następujące warunki:
- posiadać gospodarstwo rolne o powierzchni powyżej 1 ha przeliczeniowego,
- prowadzić działalność rolniczą,
- nie podlegać obowiązkowo ubezpieczeniu w ZUS z innego tytułu,
- złożyć odpowiedni wniosek do KRUS.
Spełnienie tych warunków pozwala na objęcie ubezpieczeniem rolniczym, które w wielu przypadkach jest korzystniejsze finansowo.
Przejście z ZUS na KRUS krok po kroku
Proces zmiany systemu ubezpieczenia wymaga przeprowadzenia kilku formalnych etapów. Warto dobrze się do niego przygotować, ponieważ nieprawidłowe zgłoszenie może zostać zakwestionowane przez instytucje.
Ustalenie statusu rolnika
Pierwszym krokiem jest potwierdzenie, czy dana osoba spełnia definicję rolnika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników. W praktyce oznacza to posiadanie gospodarstwa rolnego lub bycie jego współwłaścicielem.
Często dotyczy to osób, które:
- dziedziczą gospodarstwo,
- przejmują gospodarstwo rodzinne,
- kupują ziemię rolną.
Dopiero w takim przypadku można rozpocząć procedurę przejścia do KRUS.
Wyrejestrowanie z ZUS
Kolejnym etapem jest zakończenie podlegania ubezpieczeniu w ZUS. Najczęściej oznacza to:
- zamknięcie działalności gospodarczej,
- zmianę formy zatrudnienia,
- zakończenie umowy o pracę lub umowy zlecenia.
Jeżeli nadal istnieje tytuł do ubezpieczenia w ZUS, przejście do KRUS nie będzie możliwe.
Złożenie wniosku w KRUS
Ostatnim krokiem jest zgłoszenie się do właściwej jednostki KRUS i złożenie wniosku o objęcie ubezpieczeniem rolniczym.
Do wniosku należy dołączyć m.in.:
- dokumenty potwierdzające posiadanie gospodarstwa,
- dokument tożsamości,
- dokumenty potwierdzające ustanie ubezpieczenia w ZUS.
Po pozytywnej weryfikacji wniosku osoba zostaje objęta ubezpieczeniem w KRUS.
Czy można być jednocześnie w KRUS i ZUS
Jednym z częstszych pytań jest czy można być jednocześnie w KRUS i ZUS.
W większości przypadków nie jest to możliwe, ponieważ oba systemy ubezpieczeń są wzajemnie wykluczające się. Jeśli dana osoba posiada tytuł do obowiązkowego ubezpieczenia w ZUS (np. umowę o pracę), zazwyczaj traci możliwość podlegania ubezpieczeniu w KRUS.
Istnieją jednak pewne wyjątki – dotyczą one np. rolników prowadzących działalność gospodarczą o niewielkiej skali.
Przejście z KRUS na ZUS
Warto również wiedzieć, że zmiana systemu może działać w obie strony. Przejście z KRUS na ZUS następuje najczęściej wtedy, gdy rolnik:
- rozpoczyna działalność gospodarczą,
- podejmuje pracę na umowę o pracę,
- zaczyna wykonywać działalność zawodową poza rolnictwem.
W takiej sytuacji powstaje obowiązek zgłoszenia do ZUS i opłacania składek w tym systemie.
ZUS dla przedsiębiorcy zatrudnionego na umowę o pracę
Często pojawia się również pytanie o ZUS dla przedsiębiorcy zatrudnionego na umowę o pracę.
Jeżeli przedsiębiorca pracuje na etacie i otrzymuje wynagrodzenie co najmniej minimalne, wówczas z działalności gospodarczej opłaca jedynie składkę zdrowotną. Składki społeczne są bowiem opłacane z tytułu umowy o pracę.
Taka sytuacja może mieć znaczenie przy analizie możliwości przejścia z ZUS do KRUS.
Jak zgłosić emeryta do ZUS na umowę zlecenie
W kontekście ubezpieczeń społecznych często pojawia się także pytanie jak zgłosić emeryta do ZUS na umowę zlecenie.
W takim przypadku należy:
- zgłosić zleceniobiorcę do ubezpieczenia w ZUS,
- złożyć formularz ZUS ZUA lub ZZA,
- wykazywać składki w deklaracji rozliczeniowej.
W zależności od sytuacji emeryta składki społeczne mogą być obowiązkowe lub dobrowolne.
Praca na urlopie wychowawczym u innego pracodawcy a ZUS
Inną sytuacją, która budzi wiele wątpliwości, jest praca na urlopie wychowawczym u innego pracodawcy a ZUS.
Pracownik przebywający na urlopie wychowawczym może podjąć pracę u innego pracodawcy, o ile nie uniemożliwia to sprawowania opieki nad dzieckiem. W takiej sytuacji powstaje obowiązek ubezpieczenia w ZUS z tytułu nowej umowy.
Ile wynosi składka ZUS na 1/8 etatu
Wysokość składek ZUS zależy od podstawy wynagrodzenia oraz wymiaru czasu pracy. W przypadku zatrudnienia na niewielką część etatu wiele osób zastanawia się ile wynosi składka ZUS na 1/8 etatu.
Składki oblicza się proporcjonalnie od wynagrodzenia pracownika. Oznacza to, że im niższe wynagrodzenie wynikające z części etatu, tym niższe będą składki odprowadzane do ZUS.
Podsumowanie
Jeśli zastanawiasz się jak przejść z ZUS na KRUS, najważniejsze jest spełnienie podstawowego warunku – posiadania statusu rolnika lub domownika rolnika oraz braku obowiązkowego ubezpieczenia w ZUS z innego tytułu.
Przejście z ZUS na KRUS wymaga:
- ustalenia statusu rolnika,
- zakończenia ubezpieczenia w ZUS,
- złożenia wniosku w KRUS.
Choć procedura nie jest bardzo skomplikowana, warto dokładnie przeanalizować swoją sytuację zawodową i ubezpieczeniową. W wielu przypadkach pomoc księgowego lub doradcy podatkowego pozwala uniknąć błędów i wybrać najbardziej korzystne rozwiązanie.
Sprawdź również
